( 30-06-2024 - 12:07 AM ) - Lượt xem: 1101

Quy trình sản xuất Raku-yaki

Chủ yếu có năm quy trình quan trọng của Raku-yaki: nhào nặn đất, tạo hình, gọt/nạo, tráng men và nung. Mỗi quy trình là một kỹ thuật lành nghề dành cho các thợ thủ công được đào tạo.

Quá trình trộn/nhào đất

Đất sét của Raku-yaki được sản xuất bằng cách trộn đất sét với các vật liệu như cát silic và khoáng chất, những chất này sẽ không bị vỡ trong lò nung ở nhiệt độ cao. Bột mịn từ gạch chịu lửa được thêm vào đất sét trước khi nhào, điều này làm tăng lượng bọt khí siêu nhỏ trong đất sét khiến đồ gốm trở nên xốp. Điều này giúp sản phẩm có thể chịu được áp lực giãn nở và co lại do sự thay đổi nhiệt độ nhanh chóng trong quá trình nung và làm nguội. Mặc dù đồ gốm Raku không thể ra đời từ lửa nếu không có độ xốp này, nhưng điều cần thiết này cùng với xu hướng hấp thụ độ ẩm của đồ gốm khiến nó trở nên cực kỳ dễ vỡ, cần phải cẩn thận hơn khi xử lý.

Raku-yaki được sản xuất ở trung tâm thành phố Kyoto. Mặt khác, đồ đất nung thông thường lại ra đời ở vùng sản xuất đất sét phù hợp để làm chúng.

Đất sét thường được trộn bằng máy, tuy nhiên để tạo ra những tác phẩm tuyệt vời như Raku-yaki có một không hai, đất sét được trộn bằng tay để tránh biến động về chất lượng. Ngay cả người thợ lành nghề cũng chỉ có thể sản xuất được khoảng 8kg đất sét trộn bằng tay. Mặt khác, máy móc có thể sản xuất khoảng 200kg cùng một lúc.

Người ta nói rằng phải mất hơn ba năm mới học được kỹ năng nhào tốt. Đất sét có thể trữ được khoảng một tuần sau khi trộn.

Quá trình nặn – tạo hình

Bản thân bát Raku được ra đời từ sự khởi đầu khiêm tốn nhất, chúng được tạo hình bằng tay mà không cần sử dụng bàn xoay của người thợ gốm. Chúng được tạo ra bằng cách ép đất sét vào một đĩa phẳng và sau đó tạo thành các cạnh bằng các cuộn dây đất sét chồng lên nhau. Phương pháp tạo hình này được gọi là TEZUKUNE. Đồ đất nung do TEZUKUNE tạo ra không được thấy trong đồ đất nung tiêu biểu của Nhật Bản ngoại trừ Raku-yaki. Những người thợ lành nghề có thể xác định trọng lượng của một sản phẩm chỉ bằng tay mà không cần dùng cân.

Không giống như gốm sứ được sản xuất hàng loạt bằng máy móc công nghiệp, những người thợ thủ công theo phương pháp TEZUKUNE có thể đảm bảo rằng mỗi tác phẩm đều có cảm giác và kết cấu như mong muốn khi họ tạo ra từng tác phẩm riêng lẻ bằng tay. Điều này giúp tạo ra những bát Matcha tuyệt vời phù hợp nhất cho trà đạo. Vì có giới hạn về độ sâu có thể được sản xuất bằng tay (phần rỗng của bàn tay), nên việc thể hiện sự độc đáo và độc đáo trong khối lượng hạn chế chính là điểm thu hút và tính thẩm mỹ chính của Raku-yaki. Raku-yaki cũng thường được tạo hình không đối xứng và vành cũng không phẳng mà không đều do hình thành TEZUKUNE. Hình dáng độc đáo thể hiện rõ đặc điểm của Raku-yaki chính hãng. Người ta cho rằng những đặc điểm này là nền tảng của trà đạo Cha-no-yu và phản ánh nét thẩm mỹ của người Nhật.

Mặc dù một trong những đặc điểm nổi bật nhất là các yếu tố của lớp men, nhưng kỹ năng của người thợ gốm được thể hiện qua các sắc thái của hình dạng. Nhìn vào ví dụ điển hình về đồ Raku được trình bày ở đây (Kuro Raku Chawan của Master Enraku), bạn sẽ nhận thấy rằng chiếc vành được gọi là “kuchizukuri” không đều nhau. Năm đỉnh núi tinh tế được gọi là “gogaku” (tên gọi dành riêng cho đồ Raku, trong đó “go” có nghĩa là “5” và “gaku” có nghĩa là “núi”) được hình thành để tạo ra một làn sóng nhẹ nhàng.

Hình dạng này được tạo ra không chỉ vì mục đích thiết kế mà còn giúp cố định thìa và muỗng trà khi chúng được đặt trên bát trong khi chuẩn bị cho trà đạo. Hơn nữa, sự thoải mái của một chiếc vành nhẵn là điều cần thiết vì khách sẽ chạm vào môi mình.

Người thợ thủ công phải cân nhắc thêm khi tạo hình chiếc bát là chu vi bên trong và độ sâu của hai phần chính. “Chasenzuri” (vòng tròn bên ngoài như trong hình) là nơi que đánh trà (chasen) chạm vào bát trong khi khuấy. Đặc biệt lưu ý, bát trà Raku minh họa ở đây có hình dáng sâu nên dễ dàng đánh bông trà matcha.

Sau khi khô khoảng ba ngày, phần đế có tên KOHDAI được gắn vào đáy bát bằng cách sử dụng đất sét kết dính. Đây là một quá trình rất khó khăn và phức tạp ngay cả đối với những người thợ lành nghề vì KOHDAI có thể dễ dàng tách ra khỏi bát trong quá trình nung trong lò nếu nó không được gắn chặt. Tiếp theo, bát được gọt/nạo, sau khi phơi khô khoảng ba ngày đến một tuần.

Quá trình gọt/nạo

Gọt/nạo là một trong những quá trình quan trọng nhất để xác định chất lượng sản phẩm. Người ta nói rằng phải mất hơn chục năm mới học được cách tạo ra một bát Matcha thực hành chứ chưa nói tới pha trà.

Sau khi sấy khô, người thợ gốm cạo bỏ những mảnh đất sét bằng dụng cụ tạo hình, cứ sau vài lần lại cầm chiếc bát lên ngang tầm mắt để kiểm tra sự cân bằng và hình dạng đang dần biến đổi của chiếc bình. Quá trình này đòi hỏi nỗ lực tinh thần nhiều hơn là nỗ lực thể chất, đòi hỏi sự tập trung cao độ hàng giờ. Mỗi thợ thủ công sở hữu một số công cụ gọt/nạo nguyên bản như thìa kim loại và gọt/nạo các tác phẩm bằng cách sử dụng công cụ tối ưu. Không chỉ bề mặt mà cả bên trong bát cũng được gọt/nạo và mỗi phần rỗng gọi là CHAKIN-ZURE, CHASEN-ZURE và CHA-DAMARI* đều được hình thành bằng cách này. Đây là những đặc điểm của Raku-yaki truyền thống. Trong khi xem xét khả năng sử dụng và độ dày của men, những người thợ thủ công cẩn thận cạo. Đây cũng là một quá trình khó khăn và phức tạp vì bát có thể dễ dàng bị vỡ nếu một vùng bị cạo quá nhiều. Những người thợ thủ công định hình các tác phẩm dựa trên sự tưởng tượng ra hình thức cuối cùng.

* CHAKIN-ZURE có nghĩa là điểm mà vải được sử dụng trong nghi lễ trà đạo, CHASEN-ZURE có nghĩa là điểm chổi CHASEN đánh, và CHA-DAMARI có nghĩa là bể trà trong tiếng Nhật.

CHAKIN-ZURE là nơi cong gần mép bát, CHASEN-ZURE là đường cong bên trong đáy bát, và CHA-DAMARI là điểm đáy mà matcha tụ lại.

Quá trình tráng men

Đá KAMOGAWA, được khai thác ở thượng nguồn sông KAMO, một con sông nổi tiếng ở Kyoto, được sử dụng để tráng men Raku-yaki đen truyền thống Kuro-raku. Đá KAMOGAWA chứa sắt và sắt tạo nên màu đen đẹp mắt và độc đáo đặc trưng của Kuro-raku, xuất hiện trong quá trình nung giảm. Khi nung ở nhiệt độ thấp, màu sắc dịu và nhạt dần xuất hiện. Màu sắc được tìm thấy chủ yếu trong các tác phẩm của Chohjiroh, người sáng lập gia đình Raku. Mặt khác, khi nung bằng nhiệt độ cao sẽ xuất hiện màu bóng. Những người thợ thủ công sử dụng các điểm nóng chảy khác nhau tùy theo ý định của họ.

Đồ raku không chỉ được tráng men một lần mà được tráng men từ 4 đến 5 lần trong nhiều ngày. Quá trình này tạo ra kết cấu bề mặt lý tưởng và tạo ra các tác phẩm thanh lịch và duyên dáng.

Lớp men trong suốt được sử dụng cho Raku-yaki màu đỏ Aka-raku không giống như Kuro-raku, vì màu đỏ của Aka-raku xuất hiện từ đất sét, vốn có chứa đất son. Vì vậy, việc tận hưởng màu đỏ quý phái và tuyệt vời là điều có thể.

Quá trình nung

Sau khi tạo hình xong, những chiếc bát được tráng men và nung ở nhiệt độ thấp trong "lò tổ ong" được chế tạo đặc biệt để nung raku.

Kuro-raku được tạo ra bằng cách nung trong lò nung ở nhiệt độ khoảng 1200C (2192F) để làm tan chảy hoàn toàn lớp men. Phải mất khoảng năm giờ để tăng nhiệt độ của lò.

Sau khoảng một phút cần thiết để làm tan chảy lớp men, Kuro-raku nóng đỏ do nhiệt độ cao được lấy ra khỏi lò. Lớp men đông lại vào thời điểm nó được lấy ra khỏi lò, và dấu vết của chiếc kẹp dùng để lấy Raku nóng ra khỏi lò, được gọi là YATTOKO-ATO, vẫn còn ở bên trong và bên ngoài bát. Đây là bằng chứng về Raku-yaki chính hãng được sản xuất theo phương pháp Raku-yaki truyền thống. Kuro-raku thường được nung trong lò gas, lò nung đang cháy vì nó có màu do quá trình nung giảm.

Mặt khác, Aka-raku được tạo ra bằng cách nung trong lò nung nóng đến khoảng 800C (1472F). Aka-raku thường được nung trong lò điện không cháy vì nó có màu do quá trình nung oxy hóa. Vì vậy, màu đỏ quý phái và xuất sắc được tạo ra từ chính đất sét.

KANNYU, vết nứt trên bề mặt, là một trong những đặc điểm chính của Aka-raku. Các vết nứt KANNYU tạo thành một mạng tinh thể, kích thước và khoảng cách của chúng được xác định bởi thời gian làm mát trong nước. Nếu bát được ngâm nhanh trong nước ngay sau khi lấy ra khỏi lò, kích thước của lưới KANNYU sẽ nhỏ hơn so với bát được làm nguội chậm. Một người thợ lành nghề sẽ đánh giá thời điểm thích hợp cho tác phẩm chỉ bằng âm thanh nứt.

Gốm Raku có thể được nung trong các lò nung nhỏ trong nhà, điều này góp phần làm cho nó trở nên phổ biến ở thành phố Kyoto, một trung tâm trà quan trọng.

Quá trình nung Raku truyền thống được cho là phản ánh cuộc sống giác ngộ, vì quá trình nung đòi hỏi khắt khe và đồ gốm có nguồn gốc từ đất. Tất cả bốn yếu tố đều được sử dụng trong quá trình làm đồ gốm: lửa và đất như đã đề cập trước đó; nước được sử dụng trong quá trình tạo hình để giữ cho đất sét ẩm và sau khi nung mảnh đất sẽ nguội đi trong không khí.

Như Raku Kichizaemon đã nói, bên trong của bát trà là “một vũ trụ nằm trong lòng bàn tay của chúng ta”

Một đặc điểm khác của bát uống trà Raku là dấu vết do kẹp lò tạo ra. Đồ Raku được sản xuất nhờ sự thay đổi nhiệt độ nhanh chóng thông qua quá trình nung và làm nguội. Khi lấy bát trà Raku ra khỏi cái nóng oi bức của lò nung, cần phải dùng kẹp để gắp. Dấu vết của việc sử dụng chiếc kẹp sau đó được in trên mặt ngoài của mỗi chiếc bát. Kuro Raku (đồ Raku tráng men đen) nói riêng có dấu ấn rõ ràng hơn Aka Raku (đồ Raku tráng men đỏ), vì nó được lấy ra khỏi lò ở nhiệt độ cao hơn nhiều, 1200°C (khoảng 2.192°F).

Những dấu hiệu này là bằng chứng cho thấy chiếc bát là của Kuro Raku Chawan đích thực. Khi mua đồ Raku, những dấu hiệu như vậy có thể bị nhầm là vết xước, nhưng thực tế không phải vậy. Đúng hơn, chúng là một biểu hiện độc đáo khác của Wabi-cha có từ thời Sen no Rikyū đáng được đánh giá cao.

Cách chăm sóc đồ gốm Raku

Bắt đầu

Đối với gốm Raku, chúng tôi thực sự khuyên bạn nên bắt đầu trước khi sử dụng lần đầu. Đồ gốm Raku rất xốp do phương pháp nung khiến nó rất dễ vỡ. Bắt đầu bằng một loại bột rất mịn (bột gạo truyền thống) làm cho nó ổn định hơn nhiều, bảo vệ nó khỏi bị vỡ dễ dàng, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm hỏng nó hoặc khiến trà bị đổi màu.

Các bước:

Cho một chén gạo vào nước ấm. Khuấy đều để bột gạo bong ra và làm nước đục.

LƯU Ý: Đảm bảo nước ấm (khoảng nhiệt độ phòng), không nóng hoặc sôi vì nhiệt độ thay đổi lớn đột ngột có thể làm vỡ chiếc bát mới!

Cho đồ Raku vào nước sao cho ngập và để yên khoảng 15 phút cho bột gạo thấm vào lỗ li ti trên bề mặt.

Rửa sạch nước bột gạo bằng nước ấm.

Nhẹ nhàng lau khô bằng vải sạch và để yên trong khoảng một ngày, để tất cả nước rời khỏi lỗ trên bề mặt và bột đọng lại.

Làm sạch

Để làm sạch Đồ gốm Raku, hãy rửa nó dưới vòi nước đang chảy (nước ấm) và nhẹ nhàng loại bỏ cặn trà. Sau khi rửa, nhẹ nhàng lau khô bằng vải sạch.

KHÔNG để nó ngâm trong nước, vì bát có thể rã ra. KHÔNG đặt nó vào máy rửa chén!

MẸO: Vì trà có tác dụng kháng khuẩn nên việc sử dụng xà phòng rửa bát là không cần thiết. Nếu thực sự cần thiết, chỉ sử dụng xà phòng rửa bát hoàn toàn tự nhiên, vì Raku Pottery sẽ hấp thụ chất này vào lỗ chân lông